Lịch sử các dân tộc trong Đế Chế - Dân tộc Assyria (Phần 1)

Giới thiệu:

Nhà thơ lãng mạn Lord Byron đã bắt đầu bài thơ "Sự hủy diệt của Sennacherib" của ông bằng câu "Người Assyria tràn xuống như con sói trên ngọn đồi". Ở đỉnh cao sức mạnh, người Assyria giống như một con sói giữa bầy cừu. Họ tăng cường sức mạnh để đè bẹp những kẻ thù bao vây vương quốc của họ, trở thành lực lượng quân sự mạnh nhất trong khu vực. Sự man rợ và hung hăng đã đi vào huyền thoại của họ là một kế sách có chủ ý nhằm hăm dọa kẻ thù và giảm thiểu sự đe dọa từ những cuộc nổi dậy của các nước chư hầu; danh tiếng của họ được lan truyền trong Cựu Ước và bởi những trận chiến đấu lớn (và đôi khi rất ghê rơn) đã được tìm thấy trong những di tích được tìm thấy.


Cung điện Nineveh

 

Vị trí:

Đế chế Assyria bắt đầu từ miền Bắc Mesopotamia (Iraq ngày nay) dọc theo sông Tigris, và lan rộng đến tận Ai Cập. Người Assyria đầu tiên bắt đầu định cư sau khi thành phố Sumer được thành lập ở phía Nam; và bị chi phối bởi người Sumer cả văn hóa và chính trị trong lịch sử ban đầu của họ.
 

Thủ đô:

Thủ đô của Assyria là Assur trong suốt quá trình tồn tại, nhưng được di dời sang các địa điểm khác khi các vị vua xây dựng cung điện mới. Các thành phố và thủ đô quan trọng khác ở Đế chế Assyria là Nineveh, Arbela, Khorsabad, và Nimrud.
 

Hình khắc gỗ năm 1886 Công Nguyên miêu tả Cung điện Hoàng gia của Nineveh vào Thế kỷ thứ VII TCN

Sự phát triển:

Vào khoảng năm 2000 TCN, những người Do Thái gọi là Amorite đã xâm chiếm Assyria. Vào năm 1800 TCN, một vị vua người Amorite của Assyria đã thiết lập quyền kiểm soát lên hầu hết vùng phía bắc Mesopotamia. Sức mạnh của họ trong giai đoạn này khá ngắn ngủi, tuy nhiên, do sự trỗi dậy của Babylonia dưới thời Hammurabi và sau đó là sự lên ngôi của Mitanni ở Syria hiện đại. Đế chế Trung Assyria thống trị vùng này từ năm 1363 đến năm 1000 TCN. Những vị vua đầu tiên của Assyria đã mạnh mẽ khẳng định lại độc lập của họ và sau đó bắt đầu lấn chiếm lãnh thổ của các đế quốc láng giềng.

 

Hình khắc nổi các chiến binh Assyria trong trận chiến


Người Assyria đã tránh được thảm họa trong thời đại đồ Đồng vào năm 1200 TCN tron khi một số nền văn minh lớn (bao gồm cả Mycenaeans và Hittites) thì sụp đổ, có lẽ là vì người Assyria đã chấp nhận các chiến thuật và vũ khí quân sự mới mà các vương quốc cũ chưa có. Trong thực tế, trong khi sự thiết lập lại chính trị bởi sự sụp đổ kịch liệt của quyền lực, người Assyrians lại trở nên rất thịnh vượng. Vào năm 1076 TCN, Tiglath Pileser I đã đến Địa Trung Hải ở phía Tây. Tân Đế quốc Assyria (1000-600 TCN) là đỉnh cao trong cuộc chinh phục của họ. Đế chế của họ trải dài từ đầu Vịnh Ba Tư, xung quanh khu vực Lưỡi liềm màu mỡ, qua Damascus, Phoenicia, Palestine và vào Ai Cập ở phía Nam Thebes. Biên giới phía Tây Bắc của họ là dãy núi Taurus (Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay).

Tranh minh họa các chiến binh Assyrian khác nhau

Nền kinh tế:

Nền kinh tế Assyria được dựa trên nông nghiệp và chăn nuôi gia súc, nhưng họ cũng được hưởng lợi rất nhiều từ việc nằm trên một số tuyến đường thương mại quan trọng. Họ không được ghi chép trong lịch sử là những thương nhân thành đạt, nhưng họ trở nên giàu có bởi là những người thu thuế trên những tuyến đường mà các thương gia đi qua vùng lãnh thổ của họ. Trong thời kỳ Tân Đế Chế, người Assyria được hưởng lợi từ các loại thuế và thu thập thuế từ các tỉnh khác nhau cùng các bang chư hầu, kể cả Ai Cập trong vài năm.

Bản đồ minh họa đế quốc Assyria cổ đại

Tôn giáo và Văn Hóa:

Tôn giáo Assyria bị ảnh hưởng nặng nề bởi người tiền nhiệm của người Mesopotamia - chủ yếu là văn hóa Sumer. Vị thần đứng đầu của người Assyria là Ashur, cả văn hóa và thủ đô của họ đều lấy theo tên của vị thần này. Đền thờ của người Assyria là những ziggurats lớn được xây bằng gạch bùn, giống như người hàng xóm Babylon của họ ở phía Nam.

Hình chạm khắc của người Assyria (Năm 700-692 TCN) từ Cung điện Nineveh của hai vị thần bảo vệ


Hoạt động chính của những người giàu là đi săn bằng chiến xa - một trò tiêu khiển có vẻ rất thích hợp đối với một đất nước ưa bạo lực. Mặc dù danh tiếng vô cùng đáng sợ của họ, người Assyria cũng rất ham tìm tòi và khai sáng văn minh. Họ sử dụng cuneiform làm chữ viết và trang trí thành phố một cách tự do với phù điêu, lát đá, và điêu khắc.

Văn tự cổ viết bằng cuneiform và mô tả của một người hầu của hoàng gia mang theo một cái xô  (Năm 865-860 TCN)

G_luuly