Lịch sử Đế Chế: Vì sao Palmyran sở hữu “lạc đà bay” và nông dân đắt đỏ bậc nhất?

Palmyra – Đế Chế tồn tại ngắn ngủi nhưng đầy giai thoại

Palmyra là một trong những đế chế tồn tại ngắn nhất trong lịch sử nhân loại, chỉ từ năm 270–273 sau Công nguyên. Dẫu vậy, hình ảnh đạo quân thần tốc trên sa mạc, được cai trị bởi một nữ hoàng thông minh và đầy tham vọng, vẫn khiến Palmyra trở thành cái tên đặc biệt trong cả lịch sử lẫn game Age of Empires.

Năm 267, Palmyra chỉ là một thị trấn nhỏ nằm giữa ốc đảo sa mạc Syria, do quan nhiếp chính La Mã Odenathus cai trị. Sau hàng loạt cuộc chiến đẫm máu giữa La Mã và Ba Tư, nơi đây trở thành điểm trú ẩn của những tàn quân tinh nhuệ – các binh sĩ dày dạn trận mạc, quá mệt mỏi với chiến tranh và chỉ mong một cuộc sống yên ổn hơn.

Vì sao nông dân Palmyran đắt đỏ nhưng “đáng tiền”?

Chính nguồn nhân lực đặc biệt này đã tạo nên bản sắc Palmyra. Dân số không đông, nhưng mỗi người dân Palmyran đều khỏe mạnh, đa năng và hiệu quả vượt trội.

Trong AOE, điều này được thể hiện rõ ràng:

- Nông dân Palmyran giá 75 thực, cao hơn 50% so với dân thường
- Đổi lại, họ khai thác mọi tài nguyên nhanh hơn 33%

Một sự đánh đổi hợp lý: ít dân nhưng chất lượng cao, phản ánh đúng thực tế lịch sử của Palmyra – một đế chế nhỏ nhưng sở hữu lực lượng tinh nhuệ.

Nữ hoàng Zenobia – linh hồn của Palmyra

Năm 270, một cuộc đảo chính nổ ra, Odenathus bị ám sát. Trong cơn hỗn loạn, người vợ góa Zenobia nhanh chóng tập hợp binh quyền, dẹp tan phản loạn và xử tử kẻ chủ mưu.

Từ đó, Zenobia đứng sau nhiếp chính cho con trai Vaballathus, trực tiếp điều hành Palmyra bằng chính sách ôn hòa nhưng cực kỳ quyết đoán. Bà được dân chúng sùng bái nhờ sự thông minh, gần gũi và khả năng lãnh đạo hiếm có của mình.

Nữ hoàng Zenobia tạo nên đế chế Palmyra với đạo quân lạc đà tinh nhuệ.

Đế chế sa mạc được Rome “bật đèn xanh”

Palmyra duy trì mối quan hệ tốt với La Mã, nhờ đó được tự do hoạt động trên các tuyến sa mạc chiến lược. Người Palmyra nhanh chóng trở nên giàu có nhờ:

- Cướp bóc các đoàn thương nhân.
- Giải cứu con tin.
- Bảo kê đá quý và hàng hóa giá trị.
- Tất cả đều diễn ra dưới cái gật đầu ngầm của Rome.

Cuộc chinh phạt Ai Cập và huyền thoại “lạc đà bay”

Tham vọng của Zenobia không dừng lại ở sa mạc. Năm 273, không cần sự cho phép của Rome, Palmyra bất ngờ phát động cuộc tấn công Ai Cập với 70.000 quân.

Đạo quân tiên phong – tinh nhuệ nhất – hành quân thần tốc dọc theo bờ biển Palestine, bất ngờ đánh úp vùng đất từng là quê hương của Cleopatra, khiến Ai Cập hoàn toàn không kịp trở tay.

Chính chiến dịch này đã truyền cảm hứng để Microsoft ưu ái Palmyran trong AOE: Lạc đà Palmyran được tăng 33% tốc độ di chuyển.

Từ đó, cộng đồng game thủ gọi vui đây là những “lạc đà bay” – chạy nhanh đến mức chân gần như không chạm cát.

Palmyra trở thành mối đe dọa của Rome

Việc chiếm Ai Cập mà không xin phép đã khiến Palmyra vượt khỏi tầm kiểm soát. Vua Aurelian coi Palmyra là mối nguy hiểm tiềm tàng, có thể xưng bá và thách thức Rome bất cứ lúc nào.

Rome buộc phải ra tay, không chỉ để tiêu diệt Palmyra, mà còn để cảnh cáo mọi đế chế chư hầu khác.

Cuộc hành quân nghiền nát Palmyra

Chỉ vài tháng sau, Rome phát động cuộc chiến với lực lượng quân sự chưa từng có. Aurelian thân chinh dẫn quân, thực hiện cuộc hành quân kéo dài 124 ngày từ Rome đến Ai Cập.

Đội hình tiến công được ghi chép chi tiết:

- Trinh sát và thợ rèn mở đường
- Kỵ binh tinh nhuệ do các tướng chỉ huy
- Ballista (máy bắn tên khổng lồ)
- Cuối cùng là nhà vua, được bảo vệ bởi bộ binh hùng hậu

Trước sức mạnh quân sự áp đảo này, đạo quân Palmyra – dù tinh nhuệ – không còn cơ hội chiến thắng.

Hồi kết của nữ hoàng và đế chế lạc đà bay

Để tránh thương vong vô ích, Zenobia giải tán quân đội và rút khỏi Ai Cập, chạy về Syria. Nhưng Rome truy đuổi đến cùng.

Sau nhiều tháng cầu viện bất thành, Zenobia buộc phải đầu hàng. Bà được tha mạng, đưa về Rome và sống nốt quãng đời còn lại trong yên ổn.

Đế chế Palmyra sụp đổ, và cùng với nó, huyền thoại về những chú lạc đà bay cũng chính thức khép lại – chỉ còn sống mãi trong lịch sử và trong Age of Empires.

Palmyra không chấp nhận trở thành một đế chế đánh thuê.