Lịch sử Đế Chế: Vì sao máy bắn đá và nông dân Sumerians bá đạo đến thế?

Trong thế giới của Age of Empires, Sumerians luôn bị xem là một trong những đế chế khó chịu và nguy hiểm bậc nhất. Lợi thế lớn nhất của họ nằm ở những chi tiết tưởng như rất nhỏ nhưng lại có sức ảnh hưởng cực lớn tới cục diện trận đấu: nông dân có tới 40 máu và máy bắn đá sở hữu tốc độ bắn nhanh vượt trội. Chính điều này khiến Sumerians rất khó bị đè chết từ sớm, và nếu để đế chế này lên tới Đời IV thì gần như mọi đối thủ đều phải dè chừng trước sức mạnh công thành áp đảo. Những ưu ái đó không phải ngẫu nhiên, mà bắt nguồn từ một nền văn minh có thật, xuất hiện từ năm 4500 trước Công nguyên.

Đó là thời điểm người Sumer lần đầu được ghi nhận tại khu vực miền Nam Lưỡng Hà, nay thuộc miền Nam Iraq. Sumerians được xem là một trong những nền văn minh sớm nhất của nhân loại, cùng với Ai Cập cổ đại, Norte Chico, Hy Lạp cổ đại, Trung Quốc cổ đại và văn minh Thung lũng Indus. Tuy nhiên, điều khiến Sumer trở nên đặc biệt không nằm ở quy mô lãnh thổ hay sức mạnh quân sự, mà ở trình độ trí tuệ vượt xa thời đại. So với các nền văn minh cùng thời, Sumerians được đánh giá là những con người có tư duy logic, khả năng sáng tạo và óc tổ chức bậc nhất.

 Người Sumer đã mở trường dạy học sau khi phát minh ra chữ viết. (Ảnh minh họa).

Từ rất sớm, người Sumer đã bắt đầu nghiên cứu khoa học một cách có hệ thống. Họ tìm cách tách các nguyên tố hóa học, tạo ra những thành phẩm phục vụ đời sống, trong đó nổi bật nhất chính là bia – một trong những phát minh cổ xưa nhất của loài người. Không dừng lại ở đó, người Sumer còn tiến hành giải phẫu người chết để nghiên cứu cấu trúc cơ thể, với tham vọng tìm ra con đường giúp con người trường tồn. Chính vì vậy, khi Microsoft xây dựng nông dân Sumerians có lượng máu nhiều hơn tới 60% so với các đế chế khác, điều đó không phản ánh sức khỏe thể chất, mà là trí não thông minh giúp họ biết cách sinh tồn, tránh rủi ro và phân bổ sức lực hợp lý.

Sự vượt trội về trí tuệ còn giúp Sumerians đạt tới đỉnh cao trong nông nghiệp. Họ phát minh ra các loại máy gặt bằng gỗ, xây dựng hệ thống kênh đào quy mô lớn và tổ chức phân chia lao động cực kỳ khoa học. Nhờ đó, hiệu suất canh tác của Sumer vượt xa phần còn lại của thế giới cổ đại. Trong AOE, điều này được tái hiện rõ nét thông qua việc ruộng của Sumerians chứa tới 725 thực, trong khi các đế chế khác chỉ có 300. Sự chênh lệch này cho thấy tốc độ phát triển kinh tế của Sumer từng nhanh và bền vững đến mức nào.

Tranh phác họa canh tác nông nghiệp của người Sumer cổ đại.

Dù vậy, sự phát triển vượt bậc về nông nghiệp, khoa học và y tế không đồng nghĩa với một đế chế hiếu chiến. Trái lại, người Sumer khá ôn hòa và không ưa chiến tranh. Quân đội của họ không mang tinh thần chinh phạt, không khát máu như nhiều đế chế láng giềng, vì thế Sumerians hầu như không mở rộng lãnh thổ và thường xuyên trở thành mục tiêu bị nhòm ngó. Đây chính là điểm yếu chí mạng buộc họ phải tìm ra một cách tiếp cận hoàn toàn khác để bảo vệ đất đai.

Thay vì dựa vào sức người, Sumerians chọn đưa khoa học vào chiến tranh. Họ sáng tạo ra những cỗ xe đẩy bốn bánh, đặt vũ khí và khiên giáp lên trên nhằm giảm tải cho bộ binh và gia tăng hiệu quả chiến đấu. Chính những cỗ xe này được xem là tiền thân của máy bắn đá sau này. Với khả năng tính toán cấu trúc, lực đòn bẩy và cơ chế vận hành, người Sumer đã tối ưu hóa các loại vũ khí công thành, khiến máy bắn đá của Sumerians có tốc độ bắn nhanh hơn 50% so với các đế chế khác trong AOE.

Nền văn minh của người Sumer vượt xa thời kỳ mông muội trước đó.

Nhiều nhà sử học cho rằng, nếu chỉ xét về trí tuệ, Sumerians hoàn toàn có khả năng thống trị thế giới cổ đại. Thế nhưng, chính trí tuệ ấy lại trở thành con dao hai lưỡi. Khi đế chế ngày càng phồn thịnh, đấu đá chính trị và tư lợi cá nhân cũng gia tăng không kiểm soát. Những cuộc tranh giành quyền lực âm ỉ bùng phát, làm suy yếu nền móng vốn được xây dựng trên sự hợp tác và trật tự.

Khoảng năm 2600 trước Công nguyên, cuộc đấu tranh quyền lực giữa ba trung tâm lớn là Kish, Erech và Ur chính thức nổ ra. Cuộc phân tranh này kéo dài suốt hơn 400 năm, khiến đế chế Sumer bị chia rẽ nghiêm trọng, nguồn lực cạn kiệt và sức mạnh trung ương dần tan rã. Cuối cùng, một nền văn minh từng được xem là thông minh và giàu có bậc nhất lịch sử đã lụi tàn và bị Babylon thôn tính.

Trong Age of Empires, hình ảnh nông dân trâu bò, ruộng dài bất tận và máy bắn đá bắn nhanh như vũ bão của Sumerians không chỉ là một lựa chọn cân bằng game, mà là cách Microsoft tái hiện một nền văn minh từng vượt xa thời đại của mình – một đế chế đủ trí tuệ để xây dựng nền móng cho nhân loại, và cũng đủ trí tuệ để tự hủy hoại chính mình.